Başlıklar

En Yeni Kitaplarım

bir_ayagi_yerde
bu_ne_bicim_kardes
cok-uslu_yaramazlar-1
cok_uslu_yaramazlar_2
kayip_kitapliktaki_iskelet_3a
koku_delisi-3
miymiy_teyze-3a
miymiy_teyze-4a
renk_delisi-2
ses-delisi
tak_tak_tak-sans_geldi
ucan-siirler

Tülin Sakin - 2006

İçerik - SÖYLEŞİLER
PrintEmail

Tülin Sakin 

Üniversite Öğrencisi

2006

 

Neden çocuk kitaplarını seçtiniz?

Bu soruyu ben de çok sordum kendime. İtiraf etmeliyim ki, çocuklar için yazmayı düşünerek başlamadım yazmaya.  Bir minicik düşünce dokunuşu olsun... Yo hayır, aklımda çocuklar yoktu... Yalnızca "yazmak" eylemi adınaydı her şey. Yazmaktan başka bir şey düşünemiyordum.

Yazar olacağımı çocukluktan beri biliyordum. Yazmak, benim mutluluğumdur, tutkumdur. Vazgeçmeye söz verdiğim, kendime yeminler ettiğim, ama yine onsuz olamayacağımı kabullenip, baş eğdiğimdir.

1982 yılında bir şiir kitabı yayımlamıştım, yetişkinler için. Bu kitabın sonrasında neredeyse on yılı aşkın süren suskunluğumun ardından, bir gün kucağımda onlarca masal buldum. Küçük oğlum için yazmıştım onları. Benden masal okumamı isteyen ama önerdiğim hiçbir kitabı sonuna kadar okutmayıp daha ilk sayfasında kulaklarını tıkayarak başka masal istediğini söyleyen, uyku uyumayan, yemek yemeyen, inatçı mı inatçı bir çocuğa... O zamanlar 2-3 yaşlarındaydı. Benden ısrarla masal istiyordu ama hiçbir kitabı okutturmuyordu. Sabrımın taştığı bir gün, "Peki ama sen hangi masalı istiyorsun? Söyle onu okuyayım," dedim. Sandım ki, kitapların arasından bir tanesini seçip bana okutturacak. "Ben kertenkele masalı istiyorum!" dedi, kararlı ve kendinden emin.

"Küçük Kertenkele" masalını o gün anlattım. Ardından "Uyumak İstemeyen Zürafa"... O günden sonra nasıl bir masal istiyorsa, itiraz etmeden, hemen oracıkta yaratıp, bir yandan kurgularken, bir yandan anlatıyordum.

Daha sonra bu masalları daktilomda yazıya döktüm (1989 yılında elektrikli daktilolar bile yoktu! Mekanik daktiloda yazıyordum). Ve sonra... Kucağımda her akşam inatçı çocuğuma okunmayı bekleyen masalları buluverdim.

O masalları benimki gibi "kök söktüren" çocukları olan başka anne ve babalarla paylaşarak, onların hayatını kolaylaştırmak istedim. Oysa şaşkınlıkla bir de baktım ki, artık çocuklar için yazmaya başlamışım...

Yazarlık benim seçimimdi, evet,  ama çocuk yazını...  Tamamen iradem dışında gelişti ve inanın beni de çok şaşırttı.

Kitaplarınızı hangi ruh haliyle yazıyorsunuz?

Çocuklarda bir ışık bırakmanın sorumluluğunu hissederek, heyecan ve coşkuyla yazıyorum... İç dünyalarının loş odalarında gizlenen hazineleri erken yaşlarda keşfetmelerini sağlayacak, geleceğin zenginliğini cebinde değil yüreğinde araması gerektiğini çocuklara gösterebilecek bir ışığın peşinden gidiyorum.

Çok büyük bir coşku, zamanla ve kendi kendimle yarış içinde olurum…  Bir önce yaptığımı aşacak farklı bir kurgu, yepyeni bir keşif, olağanüstü bir tasarım… Bunların peşindeyimdir hep. Ve bu izi sürerken, bir ayağım yerde, bir ayağım göktedir. En eğlenceli uzay yolculuğunun ya da orman gezisinin ardından, tıpkı okur çocuklar gibi, ben de yine evime, kendi dünyama döneceğimi bilmeliyim...

Yazarken, hep çocuklar vardır yüreğimde.  Onların ne düşüneceğini, yazdığımı okurken neler hissedebileceğini tüm farklı boyutlarıyla hissetmeye çalışırım. Bilirsiniz, okurlar okuduklarıyla özdeşleşir çoğu kez…  Ben yazarken, okurun benimle özdeşleşmesini beklemem, aksine, ben her süzcüğümle, her cümlemle, okur çocuklar gibi hissetmeye, onlardan biriymişim gibi, yazarı ve yazdıklarını izlemeye koyulurum. 

Kitaplarınızı yazarken nelerden esinleniyorsunuz?

Bilmem… Galiba en çok yüreğimin sesini dinliyorum.  Çocuklar adına duyduğum kaygıdan, onların mutlu olması için titreyen yüreğimden ilham alırım.

Kişisel özgürlüklerin kazanılması benim için çok önemlidir.  Bir birey olma yolunda, çocukların özellikle kişilik ve toplumsal gelişimlerini destekleyecek her ayrıntıdan ilham alırım.  

Çok fazla sayıda kitabınız var, nasıl bu kadar yaratıcı olabiliyorsunuz?

Çok yoğun çalışırım. Birkaç işi aynı anda yapmak beni eğlendirir.  Günün 24 saati, aklımda hep yeni kurgular, projeler, öneriler vardır.  Durmaksızın bir şeyleri geliştirmek ve her yeni çalışmayla bir önce yaptığımı aşmak… Bunlar bana eğlenceli bir oyun gibi geliyor.  Kendi kendimle sürekli yarış içinde olmamdan kaynaklanıyor herhalde.

Ya da başka türlüsünü bilmediğimden…

Kitaplarınızda genel olarak çocuklara ne tarz mesajlar vermeyi amaçlıyorsunuz?

Çocukların kişisel ve toplumsal gelişimlerini destekleyecek en önemli etkenin “olumlu iletişim” olduğunu düşünürüm; bu nedenle tüm kurgularımda iletişimin gücüne yer veririm. Mesajlarımı verirken izlediğim yol, onları duyarlı bir insan olmaları yönünde destekleyebilecek her türlü iletiyi, okurların ağzından söyletmek, yüreğinde, belleğinde duyumsatmaktır.  Ben söylemem, okurlar söylerler, okurlar keşfederler.  

Kendinizi bu alanda geliştirmek için neler yapıyorsunuz?

Bunun yanıtını da tam olarak bildiğimi söyleyemem.  Yani ben bir şeyler yapıyorsam, “bunu yapmalıyım” planı ile hareket etmiyorum.  Önüme her çıkan yeni günü, o günün olanakları içinde değerlendirirken, olanakların sınırlarını nasıl aşabileceğimin yollarını ararım. Belki tek yaptığım, her günün getirdiği yeniliklere sırtımı dönmemek, aksine yeniliklere yenilik eklemek eğlencesini kaçırmak istememek…

Yaptığım çok şey var, saymakla bitmez; ama dedim ya, ben bunları kendimi bu alanda geliştirmek için özellikle yapıyor değilim.  Yaşama teyet geçmeden, her yeni güne kendi rengimi ve ışığımı bırakmaya çalışma tutkusundan oluyor. 

Başarılı bir çocuk kitabının özellikleri sizce nelerdir?

Gerçek çocuk kitabı, yalnız çocukların değil, yetişkinlerin de zevkle okuyabildiği kitaplardır. Çoğu kez yetişkinler okumak istemedikleri kitapları, çocuk formatına sokup çocukların önüne sürerler.  Yayıncılık, ticari bir alan, elbette rant sağlanıyorsa, bunu yapanlar çıkacaktır.

Ama gerçek başarı ölçütü, çocuklar kadar, yetişkinlerin de kitabı zevk alarak okumalarıdır.

Başarılı bir çocuk kitabının nasıl olduğunu incelemek ve ölçütleri madde madde ortaya koymak, aslında çok sayfalı bir kitabın içeriğini oluşturabilir; öylesine ayrıntılara uzanan bir konu.  Yine de, başarılı bir çocuk kitabında, bir tanesi bile olmazsa olmazlardan ilk aklıma gelenleri size sıralayıvereyim:

*Seçilen konu, çocuğun dünyasına yakın olmalı

*Kurgu ilginç olmalı

*Anlatımda kullanılan dil, dilbilgisi açısından hatasız olmalı

*Hatasız olan dilin akıcılığı olmalı

*Kullanılan hatasız dil, çocuğun günlük kullandığı dile yakın olmalı, ancak argo sözcüklerden kaçınılmalı

*Çocuğun dünyasına henüz uzak olan kavramlar kullanılmamalı

*Soyut-somut karmaşası olmamalı

*Mantık hatalarına yer verilmemeli

*Resimlemedeki estetik değerler korunmalı

*Resim-metin bütünlüğüne dikkat edilmeli

*Resimler metinle bağlantılı olmalı, resmin anlattığı metin arka sayfada kalmamalı

*Çok özenli bir grafik tasarımı olmalı

*Seçilen punto, çocuğun okumayı öğrendiğinde rahatça okuyabileceği büyüklükte olmalı

*Seçilen puntonun karakteri tırnaklı, ya da okunması güç bir tür olmamalı

*Kitabın kağıdı parlak olup resmin üzerinde yansımalar yapmamalı

*Resim baskısının kalitesi yüksek olmalı, renk kaybı olmamalı

*Satır araları iki satırın birbirine karışmayacağı genişlikte olmalı, rahat okunabilmeli vb. vb. vb

Çocuk kitabı, sanatsal bir bütünlüktür.  Herkes bu bütünlüğe uymamakla birlikte, zaten herkes sanatçı da değildir. Hiçbir sanatçı, kriterlere/ölçütlere uyayım düşüncesiyle yola çıkmaz. Tüm bu gerekli özellikler, zaten sanatçının yaratıcılığında vardır, olmalıdır.  Eğer yoksa, zaten yarım yamalak işler çıkar ortaya; başarılı olup olmadığını da satış sayısı değil, “çok okunma” oranı belirler.

Yurt dışındaki çocuk kitapları ve buradaki çocuk kitapları arasında ne tarz farklar gözlemlediniz?

Benim kitaplarımın yurt dışındaki çocuk kitaplarından bir eksiği yoktur; kimisi daha bile üstündür.  Özellikle şiir kitaplarımın tasarımları, dünyada tektir.  Bu bakımdan, neyle neyi karşılaştırmam gerektiğini pek anlayamadım. 

Başka yazarların kitaplarıyla yurt dışındakileri karşılaştırmak ise, bana düşmez; bu görev, çocuk edebiyatı alanında çalışan akademisyenlerindir.

 


+ 0
+ 0

Aytül Akal

© Copyright 2011. Aytül AKAL

Tüm Hakları Saklıdır.

All rights reserved

 

aytulakal.com, bağımsız, kişisel web sitesidir. Bu sitenin içeriği, yazılı izin alınmadıkça hiç bir şekilde kullanılamaz.

 

 

Yabancı Yayıncılarım

Not: Amazon.com yurtdışında yayımlanan kitaplar için kaynak olarak kullanılabilir.